Deze maand vijf jaar geleden ging de Nederlandse Vechtsportautoriteit van start. Bij dit eerste lustrum blikt VA-voorzitter Herbert Dekkers in twee gesprekken terug en kijkt hij naar de toekomst. In dit eerste deel van het tweeluik staat het onderwerp veiligheid centraal. “Mensen vergeten wel eens hoe slecht de sport er voor stond. Ik denk dat we kunnen vaststellen dat de sector zichzelf heeft gered van de ondergang. Maar de redding is niet definitief, er moet nog elke dag aan gewerkt worden, en wel door iedereen.”
Het is nog niet zo lang geleden dat vechtsporten alleen aandacht in de media kregen als er weer een gala uit de hand was gelopen. Vechtpartijen, zelfs schietpartijen, intimiderende aanwezigheid van motorbendes en bekende criminelen: veel gemeentes zagen de vechtsport liever gaan dan komen. “Burgemeester Van der Laan van Amsterdam was het zat en wilde vechtsportevenementen definitief verbieden in de hoofdstad,” brengt Herbert Dekkers in herinnering. Hij is sinds oprichting voorzitter van de VA. “Een verbod in Amsterdam had ongetwijfeld geleid tot een sneeuwbaleffect. Veel gemeenten zouden volgen. Dat was waarschijnlijk de nekslag voor de Nederlandse vechtsport geweest. Want waar ben je als sport als je geen wedstrijden kunt organiseren? Dan hadden de duizenden jonge mensen die nu hun wedstrijden draaien waarschijnlijk een andere sport gekozen. Hoe had de nieuwe lichting topsporters dan naar hun huidige niveau kunnen groeien? Zonder goede basis ben je nergens. De evenementen zijn het fundament waar de hele sport op staat.”
“Gelukkig was daar dat clubje mensen uit de vechtsport dat het niet wilde laten gebeuren. Onder meer Ernesto Hoost en Remy Bonjasky stapten op Van der Laan af en overtuigden hem om een andere aanpak te kiezen. We moesten de sector niet slopen, maar renoveren. Niet verbieden, maar reguleren. En gelukkig had deze burgemeester het lef om te zeggen: oké, vertel maar hoe, laat het maar zien.”
Peter Aerts, Ernesto Hoost, Remy Bonjasky, Eberhard van der Laan, Sem Schilt, Rico Verhoeven
Dekkers heeft een achtergrond bij de politie en werkt momenteel bij de Omgevingsdienst IJmond. Tientallen lokale bestuurders kwamen eerder op zijn pad, waardoor hij goed kan inschatten hoe uitzonderlijk deze beslissing van de burgemeester was. “Ik denk dat negen van de tien bestuurders had gezegd: zoek het maar uit, ik verbied het gewoon, want als het nog een keer mis gaat houden ze mij verantwoordelijk. Wat dat betreft was Van der Laan echt wel een Amsterdamse lefgozer.”
Er ontstond een stuurgroep – een ambtelijke term voor een club mensen die dezelfde kant op willen. Er werden brainstorms gehouden met mensen uit de vechtsport die hun verantwoordelijkheid wilden nemen. “Samen werken aan de toekomst, die geest ontbrak tot dan toe. Er waren dertien organisaties die zich ‘bond’ noemden en die zagen elkaar vooral als concurrenten. Was er onenigheid binnen zo’n organisatie? Dan splitste zich weer een club mensen af en was er wéér een bond bij. We zagen promotors die elkaar zwart maakten, sportschoolhouders die elkaar saboteerden. Samenwerking was zeldzaam, men werkte elkaar liever tegen. Tja, los dan maar eens de problemen op die je met z´n allen hebt.”
Cultuuromslag
Uit de stuurgroep ontstond in 2017 de Vechtsportautoriteit. De organisatie moest, gesteund door het ministerie van Sport en sportkoepel NOC*NSF, als toezichthouder de vechtsport op orde brengen. “De opdracht was om te werken aan een gereguleerde, gezonde, veilige en goed georganiseerde vechtsportsector. Maar dat zou staan of vallen bij een cultuuromslag. Samen vooruit, dat idee hangt boven alle maatregelen die we de afgelopen jaren hebben genomen. Na vijf jaar stel ik vast dat die cultuuromslag echt gaande is. We zien steeds meer samenwerking. Bonden die elkaar vroeger vooral de tent uit vochten zitten nu met elkaar om tafel om problemen op te lossen. Door samen afspraken te maken en zich er aan te houden hebben de zij, maar ook de promotors, ook de sportschoolhouders, ook de opleiders laten zien dat de organisatie van vechtsport in Nederland de goede kant op gaat. Maar dat was keihard nodig ook, gezien de misstanden. Ik denk dat de sector zichzelf op het nippertje heeft gered van de ondergang.”
De maatregelen van de VA waren niet altijd even populair. De invoering van het Fightpassport, de voorwaarden voor de evenementen, een promotorslicentie, de eisen van het Keurmerk Vechtsportautoriteit, het levert soms extra werk op waar niet iedereen op zit te wachten. “We beseffen dat het niet altijd leuk is als we nieuwe eisen stellen. Maar dat zijn offers die je met z’n allen moet maken, en je moet vooral in het oog houden wat je ervoor terugkrijgt. Vóór 2017 liepen te vaak evenementen uit de hand. Dat had heel vaak te maken met een slechte voorbereiding. Ja, je moet als promotor nu door wat hoepels springen, maar kijk naar de resultaten. In het laatste ‘normale’ jaar voor de coronacrisis, 2019, hadden we 200 vechtsportevenementen in Nederland. Niet één keer liep het uit de hand. Het heeft ervoor gezorgd dat bij de gemeenten ook een omslag heeft plaatsgevonden. Waar ze vroeger dachten: hoe houden we zo’n gala buiten, worden ze nu vaak met open armen ontvangen. Omdat ze weten dat er serieus werk wordt gemaakt van de veiligheid.”
Hasselt
We zagen laatst in België een Glory-evenement uit de hand lopen. Veel mensen zijn bang dat de vechtsport door de rellen terug in de tijd wordt geworpen. “Ik wil niet vooruitlopen op de onderzoeken naar hoe het in Hasselt kon ontsporen. In België worden niet dezelfde eisen gesteld als in Nederland, maar welke rol dat precies heeft gespeeld, wordt nog geanalyseerd. Het onderstreept hoe dan ook dat het ontzettend belangrijk is om met z’n allen te blijven werken aan de veiligheid.”
“Wat ook precies de oorzaak was, zo’n incident schrikt hoe dan ook publiek, sponsors en media af. Er zijn ongetwijfeld mensen die nu denken: mooi niet dat ik naar zo’n vechtsportevenement ga. Of: misschien moet mijn kind toch maar op judo in plaats van op kickboksen. Dat is doodzonde. Deze ongeregeldheden benadelen elke hardwerkende promotor en sportschoolhouder in Nederland. Gemeenten krabben zich wel even achter hun oren als ze dit zien. Maar we horen ook vanuit gemeenten en vanuit de sector dat dit nog eens duidelijk maakt hoe belangrijk het is om eisen te stellen en toezicht te houden.”
Verantwoordelijkheid
Er wordt na zo’n incident vooral naar de promotor gekeken. Wat hebben zij gedaan om ontsporing te voorkomen? Maar de ogen gaan ook naar sporters die een verantwoordelijkheid zouden hebben voor het gedrag van hun achterban. Is dat terecht? “Ik kan niet genoeg benadrukken dat we allemaal een verantwoordelijkheid hebben. En dat zeg ik niet op de politieke manier, waarbij je zegt dat iedereen verantwoordelijk is zodat niemand écht verantwoordelijk is. Het is echt zo dat we allemaal een rol hebben. De promotor moet het evenement veilig organiseren. De gemeente moet de juiste eisen stellen. De vechter en de sportschool moeten hun verantwoordelijkheid nemen voor het gedrag van hun achterban. Daar zijn ze toe verplicht, daar teken je als sporter voor als je een Fightpassport aanvraagt. Doe je dat niet, dan kan dat jou als sporter een forse schorsing opleveren. En een sportschool die verzaakt, kan z’n Keurmerk Vechtsportautoriteit verliezen. Dan worden ze uitgesloten van deelname aan evenementen in Nederland. Maar ook het publiek zelf moet beseffen dat zij ambassadeurs van de vechtsport zijn. Als zij zich gedragen, is de vechtsport overal welkom. Als zij zich misdragen, benadelen zij hun eigen idolen, maar ook de hele sport. Niemand kan achterover leunen, dus laten we echt met z’n allen blijven werken aan de veiligheid en dus de toekomst van de vechtsport.”
Foto boven: Herbert Dekkers reikt het Keurmerk Vechtsportautoriteit uit aan Challenger Gym op Urk
